Het Europese fort wordt steeds leger

In het Babylonische Gilgamesj-epos worden steden geroemd om hun stevige muren. Het Oude Testament idealiseert samenlevingen met koperen muren. Een paradijs erbinnen, onneembare muren aan de buitenkant en een mislukte kosmos eromheen: de aantrekkingskracht van het isolationisme is overal ter wereld van alle tijden. Het is vooral kenmerkend voor samenlevingen in verval. Maar de geschiedenis leert ons nog een les: muren en isolationisme werken niet, niet lang tenminste. Maar hoe verder burgers zich terugtrekken achter hun veilige muren en grenzen, hoe minder ze geïnteresseerd zijn om in hun verdediging te investeren en hun rijkdom op aangenamer manieren te consumeren. Dat bedoelde de oude Griekse dichter Kallinos met „luieren in armoedige vrede op ons leeggebloede land”, de Romeinse geschiedschrijver Sallustius met „Fortuna die zich tegen ons begon te keren” of de Chinese historicus Liang Qichao met een volk „bedwelmd” door het genot van een valse vrede. Het fort wordt leeg. De muren staan nog overeind, maar daarbinnen wordt de samenleving week. ‘Decadent’ is het woord dat in geschiedwerken het meest wordt gebruikt. En ten slotte worden de muren onder de voet gelopen. Link
Scroll to Top