Diversen

Brekend nieuws: politiek probeert probleem op te lossen

Hoe populisme werkt: Veni, vidi, what the fuck.

Aan duidelijkheid lieten de voorpagina’s van de krant van wakker Nederland afgelopen week in ieder geval niets te wensen over. ‘VVD SLAAT LINKSAF’, klonk de capslock-veroordeling op dinsdag, met daaronder: ‘Imago “vroempartij” aan diggelen met verlaging maximumsnelheid.’ ‘Duitse hoon om 100’, luidde het schepje erbovenop de dag erna, afkomstig uit het enige land ter wereld zonder maximumsnelheid op de snelweg. 

Om in het weekend te besluiten met: ‘VVD met de rug naar samenleving’, afgemaakt met de onvermijdelijke peiling: minus twee zetels – oftewel de foutmarge. De Telegraaf: Weggefrommeld onderaan het bericht: 39 procent was negatief over het besluit, 40 procent positief. Onhoudbaar, die man.

Ondertussen zag ik een heel andere werkelijkheid. In een notendop: de regering wordt door de rechter met de neus op de ongemakkelijke wetenschappelijke feiten gedrukt (het stikstofprobleem), ziet zich gedwongen tot onmiddellijk handelen door een nijpend gevolg (de bouw ligt stil) en, warempel, de grootste coalitiepartner overstijgt uit landsbelang haar partijbelang en komt met een stap richting een oplossing. Link

The task of politics today is to scare the capitalists as much as communism did

Let us try to change that today, for I come not to bury communism but to praise it – or rather, one aspect of it that gets next to no recognition. On its own terms, “really existing socialism” was a miserable failure: brutally repressive to its own peoples and ultimately unable to compete with capitalist economies. Yet it achieved something else that its own politburos and planners never intended – an achievement that represents one of our era’s greatest paradoxes. Communism didn’t topple capitalism, but kept it honest – and so saved it from itself.

The very presence of a powerful rival ideology frightened capitalists into sharing their returns with workers and the rest of the society, in higher wages, more welfare spending and greater public investment. By sending tanks into Prague in 1968, Leonid Brezhnev may have crushed the dream of “socialism with a human face”; but he and other Soviet general secretaries forced capitalism to become less inhumane. Conversely, the collapse of communism between 1989 and 1991 has left capitalism unchallenged and untempered – and increasingly unviable. The challenge of our time, whether in the UK’s general election or next year’s US presidential contest, is to build a political movement that can restrain a system spinning madly out of control. Link

Economen worden opgeleid met oogkleppen op

Gespannen liep ik het Utrechtse universiteitsgebouw binnen. Het was de ochtend nadat zakenbank Lehman Brothers failliet was gegaan, het grootste bankroet aller tijden in de VS. Bij de opening van de beurs waren prompt alle communicatielijnen overbelast geraakt, beleggers raakten alles kwijt. Wereldwijd kwamen regeringen en centrale bankiers bijeen voor spoedberaad. Die besloten onvoorstelbare sommen belastinggeld in de bankensector te pompen.

Ergens verwachtte ik ook bij mijn studie economie rokende puinhopen aan te treffen, verwilderde hoogleraren die met kranten zwaaiend door de gangen renden. Niet alleen de financiële sector had gefaald, maar ook de economische wetenschap. Enkele jaren daarvoor hadden Nobelprijswinnende economen als Robert Lucas en Eugene Fama nog verkondigd dat crises verleden tijd waren. Zorgen over bubbels en wankele banken waren weggewuifd door beleidsmakers. En nu sloeg de crisis ons keihard in het gezicht. Hoe zou de sfeer op de universiteit zijn na deze ramp? Link

18 Miljoen inwoners

Naar verwachting telt Nederland in 2035 ruim 18,3 miljoen inwoners, een miljoen meer dan nu. De grote steden groeien sterk, terwijl de gemeenten aan de randen van het land verder zullen krimpen. Die gemeenten zullen ook sneller vergrijzen. Dat blijkt uit een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Bijna driekwart van de bevolkingsgroei vindt plaats in de grote en middelgrote steden. Amsterdam krijgt er de meeste inwoners bij met een groei van bijna 20 procent ten opzichte van dit jaar, waardoor de hoofdstad in 2035 één miljoen inwoners telt. De bevolking van Utrecht groeit naar verwachting met ruim 20 procent, Rotterdam en Den Haag nemen toe met 15 procent. Link

Jeff Bezos

His Master Plan … What exactly does Jeff Bezos want? Or, to put it slightly differently, what does he believe? Given his power over the world, these are not small questions. Yet he largely keeps his intentions to himself; many longtime colleagues can’t recall him ever expressing a political opinion. To replay a loop of his interviews from Amazon’s quarter century of existence is to listen to him retell the same unrevealing anecdotes over and over.

To better understand him, I spent five months speaking with current and former Amazon executives, as well as people at the company’s rivals and scholarly observers. Bezos himself declined to participate in this story, and current employees would speak to me only off the record. Even former staffers largely preferred to remain anonymous, assuming that they might eventually wish to work for a business somehow entwined with Bezos’s sprawling concerns. Link

Komt een ‘gedesillusioneerde’ generatie in opstand?

Wij, geboren in 1989, groeiden op in een optimistische en apolitieke tijd, met de overtuiging dat de wereld definitief het pad naar vrede en voorspoed was ingeslagen. Maar de toekomst wordt niet automatisch beter, weten we inmiddels. Geboren in het jaar dat de geschiedenis ten einde kwam. In december 1989, om precies te zijn, een maand na de val van de Berlijnse Muur. Even leek het alsof we de formule achter Vooruitgang hadden ontrafeld en definitief het pad naar wereldwijde vrede en voorspoed waren ingeslagen. Als kind kregen we ingeprent dat we alles konden worden wat we wilden, als we maar hard genoeg werkten en in onszelf geloofden. Via de popcultuur bereikte de Amerikaanse droom de buitenwijken van de middelgrote steden waar we opgroeiden. ‘If I can see it I can do it. If I just believe it, there’s nothing to it’, zong r&b-idool R. Kelly in zwoele uithalen als opmaat naar het refrein dat ieder jaren-negentigkind kan meezingen: ‘I believe I can fly. I believe I can touch the sky.’ Link

De boeren en de politiek

‘De problemen zag je van mijlenver aankomen’Boeren richten hun woede in de recente protesten vooral op ngo’s en groene politici. Maar de daadwerkelijke oorzaak van de onvrede ligt aan de andere kant van het politieke spectrum: jarenlange kop-in-het-zand-politiek van het CDA en de VVD. Link

Why we stopped trusting elites

Because, we don’t trust them anymore.

For hundreds of years, modern societies have depended on something that is so ubiquitous, so ordinary, that we scarcely ever stop to notice it: trust. The fact that millions of people are able to believe the same things about reality is a remarkable achievement, but one that is more fragile than is often recognised.

The notion that public figures and professionals are basically trustworthy has been integral to the health of representative democracies. After all, the very core of liberal democracy is the idea that a small group of people – politicians – can represent millions of others. If this system is to work, there must be a basic modicum of trust that the small group will act on behalf of the much larger one, at least some of the time. As the past decade has made clear, nothing turns voters against liberalism more rapidly than the appearance of corruption: the suspicion, valid or otherwise, that politicians are exploiting their power for their own private interest. Link

Asielzoeker nog geen kwart van alle migranten

Migratiestromen van en naar Nederland kunnen niet los worden gezien van wereldwijde stromen: Nederlanders zijn overal op de wereld te vinden en Nederland zelf wordt ook steeds diverser. Duitse studenten, Syrische asielzoekers en Japanse ingenieurs: zij vormen slechts een deel van alle migranten in Nederland. Migratie in Beeld geeft aan de hand van verschillende thema’s een overzicht van trends en cijfers op het gebied van migratie.

Een aantal zaken valt op. Immigratie neemt toe. Hoewel vooral de komst van asielmigranten veel aandacht krijgt in de media, blijken gezinsmigranten al jaren de grootste groep migranten te vormen. Ook komen er veel mensen naar Nederland om te werken, de laatste jaren steeds vaker uit EU-landen.

Er komen de afgelopen jaren meer migranten dan voorheen naar Nederland, maar een groot deel vertrekt na een aantal jaar ook weer. En dan zijn er ook nog Nederlanders die –al dan niet tijdelijk- naar het buitenland gaan. Migratie is dus meer dan alleen mensen die zich in Nederland vestigen: het is een dynamisch geheel van komen en gaan. Link

Winter is coming

De Franse politicoloog Dominique Moïsi vroeg zich af waarom veel mensen internationale politiek niet boeiend vinden, maar wel series verslinden als House of Cards en Homeland. Hij greep dit aan voor een boek om zijn studenten beter bij de les te houden. Want ‘al wil je niets weten van geopolitiek, geopolitiek weet jou wél te vinden – dus kun je die maar beter begrijpen’. Link

Nederland rolt de rode loper uit voor China

Kleven er risico’s aan de prominente aanwezigheid van de Chinezen in de haven? Frans-Paul van der Putten, China-specialist bij Instituut Clingendael, vindt dat daar onvoldoende over wordt nagedacht. ‘Met het 35-procent-aandeel van Cosco in de Euromax Terminal kunnen we wel leven’, zegt hij. ‘Maar we moeten kijken naar het grotere geheel, naar het cumulatieve effect van alle investeringen op lange termijn. Dat wordt onderschat.’

De investeringen in Rotterdam staan niet op zichzelf. Inmiddels hebben de Chinese staatsbedrijven China Merchants en Cosco belangen in vijftien terminals in dertien verschillende havens in West-Europa. Cosco heeft zelfs meerderheidsaandelen in de terminals in Piraeus in Griekenland (51 procent), in Valencia in Spanje (51 procent) en in het Belgische Zeebrugge (100 procent).

Van der Putten: ‘Cosco kan een haven groot maken. Zo zal Piraeus binnen een paar jaar waarschijnlijk de grootste haven worden in Zuid-Europa.’

Maar het bedrijf kan havens ook ineens links laten liggen en met zijn grote vrachtvolume uitwijken naar andere terminals die het zelf exploiteert, als dat Beijing uit politieke overwegingen beter uitkomt, vervolgt hij. ‘Wat nu als Beijing opeens besluit om zeeroutes te verleggen en vooral havens in Europa voorrang te geven in landen die China het beste gezind zijn? Hoeveel ruimte heeft Nederland dan nog om zich onafhankelijk op te stellen van China als dat nodig is?’ Link

Why we stopped trusting elites

There are copious explanations for Trump, Brexit and so on, but insufficient attention to what populists are actually saying, which focuses relentlessly on the idea of self-serving “elites” maintaining a status quo that primarily benefits them.

On the right, Nigel Farage has accused individual civil servants of seeking to sabotage Brexit for their own private ends. On the left, Jeremy Corbyn repeatedly refers to Britain’s “rigged” economic system. The promise to crack down on corruption and private lobbying is integral to the pitch made by figures such as Donald Trump, Jair Bolsonaro or Viktor Orbán.

One of the great political riddles of recent years is that declining trust in “elites” is often encouraged and exploited by figures of far more dubious moral character – not to mention far greater wealth – than the technocrats and politicians being ousted. Link

Een goed geheugen?

Dat kun je beter met een korreltje zout nemen … ‘Wanneer merkte u dat u zo’n goed geheugen had?’ vragen mensen me vaak. Daar klinkt de verwachting in door dat ik een indrukwekkend talent heb. Of, minder positief, dat ik een soort freak ben. Sinds ik door een radioactieve spin ben gebeten, zeg ik dan gekscherend. De werkelijkheid is minder spannend. Mijn topgeheugen heb ik te danken aan geheugentraining. Heel veel geheugentraining.’ Link

‘De elite’ legt het af tegen ‘het populisme’

De populistische golf is alleen maar het zichtbare deel van de soft power, de zachte kracht die de onderkant uitoefent en die de bovenkant dwingt tot koerswijziging. De lagere klassen laten zien welke kant de samenleving werkelijk opgaat, de elite kan zich daarbij aansluiten, of verdwijnen. Nu komen populisten uit (extreem-)rechtse hoek en zijn het vaak rare figuren; maar dat gaat veranderen, dat zie je nu al in Duitsland met Sarah Wagenknecht van Die Linke. De traditionele linkse en rechtse partijen zullen volgen, ze moeten wel. Zij richten zich op een middenklasse die nauwelijks meer bestaat en overleven alleen nog dankzij de steun van gepensioneerden en ambtenaren. Die verkeren nu nog in de luwte, maar door de verbouwing van de verzorgingsstaat zijn dit de volgende groepen die dreigen af te zakken naar de onderkant.” Link

Dat geneeskunde ook beschadigend kan zijn is geen nieuwe gedachte

Veel geneeskunde is risicobehandeling. Denk aan bloedverdunners, cholesterolverlagers, middelen tegen hoge bloeddruk. Allemaal pillen die je niet inneemt om een symptoom te bestrijden. Je slikt het om te voorkomen dat je symptomen krijgt. Big Pharma is ook een belangrijke boosdoener in dit onprettige krachtenveld. Wat de grote firma’s uitvreten met uw arme lijf en de beïnvloedbare dokter is veel erger dan we toch al vreesden. Link

Scroll to Top