Door het nieuws lijkt de wereld simpeler dan-ie is

Het allergevaarlijkst werkt het bevestigingsvooroordeel bij ideologieën. Ideologieën behoren tot de idiootste dingen die ons brein produceert. In feite zijn het zelfgebouwde, geestelijke gevangenissen. Ideologieën zijn opvattingen tot de macht tien, ze leveren stellingen als het ware in bundels en vormen hele wereldbeschouwingen. Ze werken als zwakstroom op ons brein die allerlei kortsluitingen veroorzaakt en zekeringen laat doorbranden.

Vermijd ideologieën en dogma’s tot elke prijs – juist als ze je wel aanstaan. Ideologieën zijn gegarandeerd verkeerd, ze vernauwen je kijk op de wereld en verleiden je tot miserabele beslissingen. Nieuws versterkt het bevestigingsvooroordeel en wordt zo het hulpwerktuig van ideologieën. Wat overigens precies is wat we in de politieke discussie zien: je laat een wervelstorm van nieuws op de bevolking los en die valt gepolariseerd uit elkaar. Link

De wereld kan op waterstof rekenen

Om verdere opwarming van de aarde zoveel mogelijk tegen te gaan, moeten we de uitstoot van broeikasgassen geleidelijk staken. Dat betekent in de praktijk stoppen met het verbruik van fossiele brandstoffen, zoals olie en gas. Dat is mogelijk door te elektrificeren, zoals nu al met de auto gebeurt. De cv-ketel kan worden vervangen door een elektrische warmtepomp. Voorwaarde is dan wel dat er voldoende groene stroom is, via bijvoorbeeld wind en zon.

Maar dan zijn we er nog niet. Anders dan olie en gas is stroom veel moeilijker op te slaan. Die opslag is noodzakelijk om op piekmomenten of op dagen zonder wind niet zonder elektriciteit te zitten. Ondanks de verbeterde technologie blijft het gebruik van accu’s duur. Veel beter is het om de stroom op te slaan als groene waterstof. Dat kan bijvoorbeeld in lege zoutcavernes, zoals dat nu al gebeurt met aardgas.

„Het voordeel van waterstof is dat veel van de benodigde technologie al lang bestaat”, zegt Ad van Wijk, hoogleraar toekomstige energiesystemen in Delft. „Doordat stroom uit wind en zon zo goedkoop aan het worden is, krijgt de ontwikkeling van waterstof nu een enorme impuls. Drie jaar geleden spraken we nog nauwelijks over waterstof, terwijl wij het al decennia gebruiken. Vijftig jaar geleden werd vloeibare waterstof al gebruikt bij raketlanceringen.” Link

We weten niets zeker, niets …

„We weten dat onze geestelijke vermogens onbetrouwbaar zijn. We zoeken naar feiten die onze overtuigingen bevestigen. We negeren tegenargumenten, proberen alles in ons voordeel uit te leggen. Maar tegelijk koesteren we de illusie dat, nu we van deze neigingen op de hoogte zijn, we er ook niet langer last van hebben. Haha. Dus is het altijd de ander die met een scheve blik naar de feiten kijkt. Wie geeft ooit toe dat hij zichzelf niet kan vertrouwen?” Link

H2Go Power seeks to power drones with a ‘happy gas’

When you think about hydrogen and flight, the image that comes to mind for most is the Hindenburg airship in flames. But in a lab deep in the basement of Imperial College in London, a young team has built what it believes is the future of air travel.

H2Go Power is seeking a patent to store the explosive gas cheaply and safely.

Until now, storing hydrogen required ultra-strong and large tanks which could withstand pressures of up to 10,000 pound-force per square inch (psi). That is hundreds of times greater than what you would find in a car tyre. But, while studying for her PhD in Cambridge, Dr Enass Abo-Hamed came up with a revolutionary structure which could store hydrogen as a stable solid without compression. Link

We zijn het veel meer eens dan we denken

Van de gemiddeld tachtig jaar op aarde brengt een doorsnee mens ongeveer en door. In die twintig jaar (!) dat hij naar een scherm kijkt, vormt zich een flink deel van zijn wereldbeeld.

Dat beeld ziet er ongeveer zo uit. 

De wereld is gepolariseerder dan ooit. Over bijna alle grote onderwerpen – van klimaat tot immigratie, van vluchtelingen tot racisme – staan we lijnrecht tegenover elkaar. We leven in ‘bubbels van het eigen gelijk’ – of erger nog:  De verdeeldheid is zo groot dat we niet alleen andere meningen, maar zelfs andere feiten zijn toegedaan. De wereld is zwart-wit, links-rechts, voor-tegen – en daartussen gloort niets meer dan een gapend gat van onmin, onbegrip en onverzoenlijkheid. Link

Een groen land met brede rivieren – 2120

Om met het goede nieuws te beginnen: we hoeven niet grote delen van Nederland aan de golven prijs te geven om over honderd jaar nog veilig te kunnen leven. „Wij denken dat de verwachte zeespiegelstijging van anderhalve meter er niet toe leidt dat we het halve land moeten ontvolken”, zegt landschapsontwerper en onderzoeker Michaël van Buuren, een van de auteurs van een kaart van Nederland over honderd jaar, gemaakt door twintig onderzoekers van Wageningen University and Research op basis van de huidige kennis en inzichten over klimaat.

Wél zal Nederland in 2120 ingrijpend op de schop moeten zijn genomen, willen we er met de dan twintig miljoen inwoners veilig, gezond, welvarend en in harmonie met de natuur kunnen leven. En zet onverhoopt de zeespiegelstijging ineens toch veel krachtiger door? „Dan hebben we in elk geval een ontwikkeling in gang gezet die volgens ons hoe dan ook noodzakelijk is”, aldus Van Buuren. Link

Sytze van der Zee interviewde zo’n tachtig bejaarde Nederlanders over het beangstigend gewone leven tijdens de Tweede Wereldoorlog

Haarscherp herinnert Greet Visser (1932) zich hoe na de capitulatie in mei 1940 een kapitein van de Wehrmacht bij haar thuis in Rotterdam werd ingekwartierd. Op een dag liet hij zich tegenover haar ouders uit over de nabije toekomst en zei dat die ‘heel, heel erg’ zou worden. Een paar weken later vertrok hij op een ochtend naar de kazerne. Hij deed er zijn uniform uit, trok een badpak aan en schoot zich een kogel door het hoofd.

Het verhaal over deze Duitse officier, die het vertikte om in blinde gehoorzaamheid misdadige bevelen op te volgen, is een van de vele opzienbarende getuigenissen uit Wij overleefden. De laatste ooggetuigen van de Duitse bezetting van Sytze van der Zee (1939). Aan de hand van interviews met zo’n tachtig bejaarde Nederlanders, die vaak voor het eerst hun verhaal (durven) doen, schetst hij een caleidoscopisch beeld van het dagelijks leven tijdens de oorlog.

Op iemand die het niet heeft meegemaakt komt dat leven soms beangstigend gewoon over. Toch is van nivellering van het kwaad nergens sprake. De nazi-misdaden komen bij Van der Zee ruimschoots aan bod, ook al klinken de geïnterviewde NSB-kinderen en SS’ers soms naïef, alsof ze per ongeluk in het kamp van de vijand zijn beland. Voor veel Nederlanders, goed of fout, ging het leven in de eerste oorlogsjaren tenslotte door alsof er niets aan de hand was, terwijl drie straten verderop een Joods gezin werd weggehaald of een NSB’er door het verzet werd geëxecuteerd. Link

21 vragen aan… Irma Maria Achten

‘Voor mij is een boek een ontmoeting met iemand: met sommigen wil ik alleen koffie drinken, met anderen wil ik een heel leven door.’ Irma Maria Achten over de beste sterfscène en de aantrekkingskracht van Langs de lijn. Haar nieuwe roman Augustusverscheen afgelopen september. Link

Nederlands gezin steunt boerensector met 500 euro per jaar

De Algemene Rekenkamer becijferde in mei van dit jaar dat tweederde van de Europese inkomenssteun voor Nederlandse boeren naar agrariërs gaat met een bovenmodaal inkomen. Het onderzoek liet zien dat de gelden die Nederland jaarlijks uit Europa ontvangt, grotendeels ondoelmatig worden besteed. Ruim eenderde van de Nederlandse boeren die subsidie ontvangen zou ook zonder die inkomenssteun al bovenmodaal verdienen, terwijl deze subsidiepot er speciaal is om boeren te voorzien van een ‘redelijke levensstandaard’.

Hoge landbouwsubsidies stimuleren overproductie en schaalvergroting

Minister Wopke Hoekstra van Financiën liet in mei in een toespraak in Berlijn weten dat Nederland in Europees verband al langer kritisch is over de hoge landbouwsubsidies in de EU, omdat die overproductie en schaalvergroting stimuleren. Volgens hem kan dat beter besteed worden aan (groene) technologische ontwikkeling en innovatieve bedrijven. Link

Fossil fuel production on track for double the safe climate limit

The world’s nations are on track to produce more than twice as much coal, oil and gas as can be burned in 2030 while restricting rise in the global temperature to 1.5C, analysis shows.

The report is the first to compare countries’ stated plans for fossil fuel extraction with the goals of the Paris climate agreement, which is to keep global heating well below 2C above pre-industrial levels, and to aim for 1.5C. It exposes a huge gap, with fossil fuel production in 2030 heading for 50% more than is consistent with 2C, and 120% more than that for 1.5C.

Scientists have warned that even the difference between 1.5C and 2C of heating will expose hundreds of millions of people to significantly higher risks of extreme heatwaves, drought, floods and poverty.

The report was produced by the UN Environment Programme and a coalition of research organisations. It complements an earlier UN analysis showing the current Paris agreement pledges to cut emissions would still lead to a catastrophic 3-4C rise. Link

Tim Berners-Lee …

… de uitvinder van het wereldwijde web, heeft negen principes bedacht om het internet te verbeteren. Deze principes schreef hij zondagavond formeel op in een actieplan, het Contract for the Web.

Met negen principes wil Berners-Lee het wereldwijde web gaan redden van onder meer politieke manipulatie, nepnieuws en inbreuken op privacy.

Het actieplan is al een tijd in de maak en is in elkaar gezet door verschillende activisten, academici, bedrijven en overheden. Het bestaat uit negen principes, waarvan er drie zijn gericht op overheden, drie op bedrijven en drie op individuen. Zondag werden de principes officieel gepresenteerd.

Dit zijn de negen principes: Link

Alleen de bergen zijn mijn vrienden

In 2013 trachtte de Koerdische dichter en journalist Behrouz Boochani te vluchten naar Australië. In plaats van daar onderdak te vinden, werd hij op zee opgepakt en naar het eiland Manus gevlogen, waar hij illegaal gevangen werd gezet in wat wel de ‘Australische goelag’ en het ‘Australische Guantanamo’ is genoemd. Daar verbleef hij tot september 2019.

Boochani schreef ‘Alleen de bergen zijn mijn vrienden’ tijdens zijn gevangenschap in het geheim op een telefoon die hij voor de bewakers verborgen moest houden. Hij smokkelde zijn verhaal via tekstberichten van het eiland.

Dit boek is een getuigenis. Een even snoeihard als poëtisch ooggetuigenverslag. Een aanklacht. Een aangrijpend relaas van jarenlange opsluiting en ballingschap. Link

Hier redden we ons wel

Ze had er weer een in haar postvak, van een veeboer ditmaal. Beste mevrouw De Coninck, volgens mij zit het helemaal anders met dat klimaat. Want klimaatwetenschappers zoals u zeggen nou wel dat het probleem bij de veesector zit, maar intussen is de veestapel gekrompen terwijl de temperatuur verder omhoog is gegaan.

Ja, mevrouw De Coninck van de Radboud Universiteit: hoe zit dat nou?

‘Ik probeer dat soort vragen altijd te beantwoorden. Zo van: er zijn meerdere oorzaken, en het probleem is wereldwijd, niet alleen Nederlands. Ik krijg geregeld van die half aanvallende mailtjes: het is toch allemaal onzin, die wetenschap. Maar dit is gewoon iemand met een oprechte vraag. Ik voel me dan verantwoordelijk om daarop in te gaan.’

Allemaal weten ze Heleen de Coninck (42) te vinden, de klimaatontkenners en de klimaatdrammers en de klimaatbezorgden. Een scholier vroeg haar: ik maak me zorgen om het klimaat, wat voor opleiding moet ik nou doen? Een gepensioneerde heer stuurt haar epistels waaruit moet blijken dat het allemaal reuze meevalt met de klimaatverandering. Anderen sturen haar juist sombere overpeinzingen: wat hebben klimaatregelen eigenlijk voor zin, Rusland en China doen toch niet mee. Link

Het uur van de specialisten

Was het euthanasieprogramma tot voor kort vooral onderwerp van historici, recent is het ook doorgedrongen tot de literatuur. Zo kwam in 2018 Uwe Timm met zijn roman Icarië, gebaseerd op het leven van een van de theoretici van die leer, en is er nu Het uur van de specialisten (Die Stunde der Spezialisten) van Barbara Zoeke, die voor haar roman gebruik maakt van zowel historisch onderzoek als medische dossiers van de slachtoffers. Het raadsel waarom al die euthanasie-artsen in SS-uniform zich zo fanatiek hebben ingezet voor Aktion E wordt er alleen maar nog groter door, zo krankzinnig en onmenselijk is het.

Een van de twee hoofdpersonen in Het uur van de specialisten is de hoogleraar klassieke archeologie Max Koenig, die aan een erfelijke neurologische aandoening lijdt. Na een val kan hij niet meer lopen en belandt hij in een ziekenhuis waar hij op zijn vermogen om arbeid te verrichten wordt getest. Door het vragenformulier van de artsen naar waarheid in te vullen, tekent hij zijn doodvonnis.

Op zijn ziekbed houdt Koenig een dagboek bij. Ook dicteert hij brieven bestemd voor zijn Italiaanse vrouw aan een mede-patiënt, Carl Hohein. Daarin smeekt hij haar hun dochtertje Angelica het land uit te brengen, omdat zij zijn ziekte mogelijk heeft geërfd en gevaar loopt. Link

Een kleine geschiedenis van de economie

Wat voor ons vanzelfsprekend is, is voor talloze mensen op onze planeet ondenkbaar. Waarom kan men zich in sommige landen boeken, schoolgebouwen en salarissen voor leraren veroorloven terwijl dat in andere landen niet kan? Economie is de wetenschap die precies dit soort vragen wil beantwoorden. Niall Kishtainy neemt ons mee op een reis door de tijd en laat zien hoe de mens door de eeuwen heen de economie heeft bestudeerd. Zo maken we kennis met denkers als Adam Smith, Karl Marx en John Maynard Keynes. Kishtainy legt belangrijke begrippen als ‘kosten’, ‘concurrentie’, ‘arbeid’ en ‘kapitaal’ uit en hij laat zien hoe belangrijke ontwikkelingen zoals de introductie van geld, het ontstaan van het kapitalisme en de grote recessie de loop van onze geschiedenis hebben bepaald. Aan de hand van verrukkelijke verhalen en verrassende feiten maakt hij inzichtelijk hoe wij met behulp van economie de wereld waarin we leven beter kunnen begrijpen. Link

Scroll to Top