‘Het coronavirus is een gezonde correctie op onze megalomane levensstijl’

“Het coronavirus is óók zo’n waarheid. Het is een gezonde correctie op onze megalomane levensstijl, een tik van de Schepper, de natuurwet, een homeostase – of welke begrippen je daar ook voor zou willen gebruiken. Het is niet toevallig dat het nu komt. Als je kijkt naar de globalisering, hoe we eindeloos de wereld overvliegen, hoe we ons verhouden tot het eten van dieren, hoe alles vermarkt wordt, dan is de logische consequentie dat er een keer gecorrigeerd moet worden. Als je eindeloos water in een glas blijft schenken, stroomt het ook een keer over. Simpelweg omdat al dat water niet in één glas past.

“Je ziet dat zo’n correctie onmiddellijk veel impact heeft: de lucht wordt schoner, mensen gaan nadenken over sociale context, over fysiek contact. De voordelen zijn legio en tóch zullen hebzucht, een hang naar luxe en egoïsme na verloop van tijd de kop weer opsteken waarna een nieuwe tik nodig is. We maken continu dezelfde fouten. De mens is en blijft een simpel, hardleers wezen. Ik ben altijd een misantroop geweest, maar nu vraag ik me af: ben ik om die reden psychiater geworden of is het omgekeerd en ben ik juist cynisch geworden sinds ik psychiater ben?” Link

Arrogant, kinderloos of oud?

Wat is een heks? Een oude vrouw met een haakneus die zich tegoed doet aan kindervlees? Of een heldin met superkracht? In haar jeugd maakte de Franse schrijfster Mona Chollet kennis met ‘Wapper Zachtweer’, een personage uit het Zweedse jeugdboek De kinderen van de glasblazer. Deze heks, die kwaadaardige tegenstanders in het stof liet bijten, prikkelde haar kinderfantasie. ‘Vrouw-zijn kon betekenen dat je een extra kracht had’. Toen Chollet zich op latere leeftijd in het onderwerp ging verdiepen, ontdekte ze waar de term ‘heks’ eigenlijk voor stond: ‘Een leugenachtige aantijging die de foltering en de dood van tienduizenden vrouwen veroorzaakt heeft.’

In Heksen. Eerherstel voor de vrouwelijke rebel, eind vorig jaar vertaald vanuit het Frans, onderzoekt Chollet (1973) de rol die de heks in de loop van de eeuwen heeft gespeeld. Zo beschrijft ze hoe de heksenvervolgingen, die voornamelijk in de zestiende en zeventiende eeuw plaatshadden, deel uitmaakten van een wrede oorlog tegen vrouwen. Vrouwen die te onafhankelijk waren, kinderloos of simpelweg te oud, moesten vechten tegen negatieve stereotypen en het met hun leven bekopen. Dat waren geen incidenten. Zo werden tijdens de vervolgingen zo’n 50.000 tot 100.000 mensen geëxecuteerd. Van de beschuldigden was 80 procent vrouw, en van degenen die daadwerkelijk schuldig werden bevonden, 85 procent vrouw. Link

Deadliest air raid happened in Tokyo

The horrors Nihei saw that night were the result of Operation Meetinghouse, the deadliest of a series of firebombing air raids on Tokyo by the United States Army Air Forces, between February and May 1945.
They were designed largely by Gen. Curtis LeMay, commander of the US bombers in the Pacific. LeMay later launched airstrikes on North Korea and Vietnam and supported the idea of a preemptive nuclear attack against Russia during the Cuban Missile Crisis in October 1962.
Though US President Franklin Roosevelt had sent messages to all warring governments urging them to refrain from the “inhuman barbarism” of bombing civilian populations at the outbreak of war in Europe in 1939, by 1945 that policy had changed.
After the Japanese attack on Pearl Harbor on December 7, 1941, the US was determined to retaliate. By 1942, Japan’s empire in the Pacific was at its most powerful. US war planners came up with a target list designed to obliterate anything that might help Tokyo, from aircraft bases to ball bearing factories.
But to execute its plan, the US needed air bases in range of Japan’s main islands. Link

The choosen sociopath, symptom of sick country

Before the revisionists try too hard to make us forget, Trump’s leadership as the virus spread was as loud as a red cap perched on an orange combover. He abolished the pandemic group inside his own national security council, set aside the pandemic playbook left by his predecessor, and proposed cutting the CDC’s funding at the very moment the pandemic was taking hold. He spent February pretending like the pandemic was a hoax or would disappear, and spent March telling governors to fend for themselves.

So how did he respond to the worst weekly unemployment claims in American history? By changing the subject to the oil industry, suggesting that the Saudis and Russians might just be cutting production. As he bizarrely tweeted to a shell-shocked nation, “If it happens, will be GREAT for the oil & gas industry.”

Only this sociopath of a president could imagine that what’s good for the oil industry is good for the souls of 10 million newly unemployed Americans. Link

The food supply chain say the system is built to endure

“I can definitely understand people’s concern. Whenever they go into the grocery store, they’re used to seeing everything… but fundamentally, when you think of food production and distribution, food is produced at a high rate right now,” says Lowell Randel, vice president of the Global Cold Chain Alliance (GCCA) in the US.

What a crisis like the novel coronavirus reveals about the food system, more so than its weak points, is actually its flexibility and strength under pressure. The supply chain relies on several industry-spanning mechanisms that are designed to adapt when natural disasters strike – or when food sectors need to pivot during seasonal production spikes. In other words, we’ve been here before. Link

‘Tip of the iceberg’: is our destruction of nature responsible for Covid-19?

Only a decade or two ago it was widely thought that tropical forests and intact natural environments teeming with exotic wildlife threatened humans by harbouring the viruses and pathogens that lead to new diseases in humans such as Ebola, HIV and dengue.

But a number of researchers today think that it is actually humanity’s destruction of biodiversity that creates the conditions for new viruses and diseases such as Covid-19, the viral disease that emerged in China in December 2019, to arise – with profound health and economic impacts in rich and poor countries alike. In fact, a new discipline, planetary health, is emerging that focuses on the increasingly visible connections between the wellbeing of humans, other living things and entire ecosystems.

Is it possible, then, that it was human activity, such as road building, mining, hunting and logging, that triggered the Ebola epidemics in Mayibout 2 and elsewhere in the 1990s and that is unleashing new terrors today? Link

‘Je wordt niet gelukkig door je omstandigheden te veranderen’

Jan Geurtz was niet altijd de boeddhistische goeroe die hij nu is. Hij moest eerst een hele reeks verslavingen overwinnen („van drugs tot roken tot prostituée-bezoek”), een burn-out te boven komen en een echtscheiding doormaken voordat hij in aanraking kwam met spiritualiteit. „Een tamelijk normaal leven dus”, vertelt hij grappend aan de thee in zijn woonboerderij in de Veluwse bossen. In zijn zitkamer die op de bomen uitkijkt staan een boeddhistisch altaar en een gong.

Geurtz (69), grijze haren, rustige ogen, is de laatste jaren uitgegroeid tot een populaire schrijver en spreker over spiritualiteit. Zelf heeft hij niet zoveel met de term goeroe. „Dat suggereert dat ik het allemaal wel zou weten terwijl ik ook nog veel moet leren.”

Hij schreef diverse boeken waarin hij boeddhistische wijsheden vertaalt naar praktische tips voor een beter leven: relaties, opvoeden, van verslavingen afkomen. Link

Luister om te begrijpen

Geweldloze Communicatie is bedacht door de Amerikaanse psycholoog Marshall Rosenberg. De hoofdvraag van de methode is: hoe kom je dichter tot elkaar? In plaats van: hoe krijg je je gelijk? Op een zonnige dag in mei legde trainer Jan Carel van Dorp ons de basis van de methode uit. „Communiceren is luisteren. Wanneer luisteren om te reageren overgaat in luisteren om te begrijpen, ontstaat er echt contact. Verbinding moet altijd boven inhoud gaan.”

Dat klinkt misschien nogal wiedes, de crux zit hem vooral in het ‘hoe’. Daar zijn vier stappen voor: eerst het benoemen van een waarneming, daarna het benoemen van je gevoel, het benoemen van je behoefte en uiteindelijk het doen van een verzoek. En allemaal zonder te oordelen. Link

Vader van Moeder Aarde

Wie wandelend de route aflegt naar de cottage van de Britse uitvinder en denker James Lovelock waant zich in het decor van zijn gedachtegoed. De zon schijnt op deze dinsdagmorgen, maar de harde wind lijkt te willen benadrukken dat dit toch echt geen vriendelijke dag is. Links van het pad de beukende zee en de kiezels van Chesil Beach, rechts de ruige heuvels van het Zuid-Engelse graafschap Dorset. De ‘Jurassic Coast’ hier is relatief onaangetast omdat ze lange tijd eigendom was van de Bitse marine. Het toerisme wordt klein gehouden met parkeerverboden, bordjes als ‘the last car that parked here is still missing’ en een betonnen hokje met daarop gekalkt: ‘This is not a toilet, so stop using it as one.’

Lovelocks vrouw Sandy, een Amerikaanse met wie hij al ruim dertig jaar samen is nadat zijn eerste vrouw was overleden, opent de zijdeur van de bescheiden cottage met uitzicht op zee: ‘De voordeur klemt met dit vochtige weer.’ Als ik ben binnengekomen stelt ze me voor aan James – Jim voor intimi – die in de kleine, met stapels boeken gevulde woonkamer staat te wachten. Hij beweegt wat stram, zijn stem kraakt en zijn zinnen komen wat traag uit zijn mond, maar voor een man van honderd klinkt hij ongekend energiek, weloverwogen en helder. Bijna twee uur later zal het Sandy zijn die, om haar man in bescherming te nemen, een taxi bestelt voor de interviewer.

Lovelock is chemicus, werkte tientallen jaren als wetenschapper maar voelt zich bovenal ingenieur. Als uitvinder van een supergevoelige detector voor stoffen in de atmosfeer stond hij min of meer aan de wieg van de milieubeweging. Maar beroemd werd hij pas echt dankzij een hypothese waarover hij in 1979 zijn eerste publieksboek publiceerde: Gaia: A New Look at Life on Earth. Daarin betoogt hij dat de aarde, inclusief alles wat erop leeft, maar ook de atmosfeer, oceanen en gesteentes, zich gedraagt als een superorganisme. Gaia, aldus Lovelock, reguleert zichzelf zodat de omstandigheden in stand blijven om het leven te doen voortbestaan. Link

Kruisvaarders vormden de zoveelste knokploeg in het Midden-Oosten

Een geheime geschiedenis is het niet. Maar als het om kruistochten gaat, wordt zelden verteld hoe het kruisvaarderskoninkrijk Jeruzalem in de twaalfde eeuw volwaardig meedraaide in de nogal ingewikkelde regionale machtspolitiek van het toenmalige Midden-Oosten.

Hoe bijvoorbeeld in 1167 de jonge, ietwat vadsige christelijke koning Amalrik van Jeruzalem 400.000 gouddinars (bijna 2.000 kilo goud) zou krijgen van de islamitische grootvizier van Caïro om hem te helpen tegen diens oude bondgenoot, de al even islamitische emir van Damascus (die dezelfde grootvizier eerder aan de macht had geholpen, maar nu Egypte binnenviel). En zo kwam het dat Amalriks kruisleger daarna in heel Egypte vocht tegen die troepen van Nur al-Din, maar ook weer Caïro belegerde omdat de grootvizier traag was met betalen. Een complexe, razend spannende geschiedenis, maar misschien moeilijk te verfilmen. Link

Hungry black hole may be cosmic ‘missing link’

A team of astronomers has found what it says is the best evidence yet for an elusive class of black hole.

They say the presumed “intermediate-mass” black hole betrayed its existence by tearing apart a wayward star that ventured too close.

These medium-sized objects are a long-sought “missing link” in the evolution of the cosmos.

Researchers used two X-ray observatories, along with the Hubble telescope, to identify the object.

“Intermediate-mass black holes are very elusive objects, and so it is critical to carefully consider and rule out alternative explanations for each candidate, said Dr Dacheng Lin, from the University of New Hampshire in Durham, US, who led the study. Link

Tuuuuuuut! Titamtamtamtitam pieeep, paaap, puuuuu, tuuuuuuuuuuuuuuut …

Als je mailadres jan@xs4all is, zat je bij een van de eerste Nederlandse internetproviders én was je er zo vroeg bij dat je alle andere jannen te snel af was. De idealistische voorhoede over de belofte van toen en de realiteit van nu.

Het stond niet aangekondigd in het programmaboekje. Al op de eerste dag van de Galactic Hacker Party, een driedaagse conferentie in Paradiso voor nerds, geeks en ‘computerkrakers’, zoals het journaille ze noemde, liep een onbekende de Amsterdamse concertzaal binnen. Hij droeg een grijs apparaat onder zijn arm, een beeldtelefoon, zo bleek, en de man op het podium, de bekende hacker John Draper, alias Captain Crunch, sloot ’m aan en riep: „Okay, let’s see our Russian friends!

Het was de zomer van 1989. De wereld stond aan de vooravond van het computertijdperk en voor het eerst in de historie waren, hier in Paradiso, ruim duizend mensen uit binnen- en buitenland bijeen om de cyberspace te verkennen. De zaal was donker, alleen ‘de cockpit’, een verzameling terminals in het midden van de zaal, was verlicht. Daaromheen vulden talloze beeldschermen de ruimte met een blauwe gloed. Caroline Nevejan, die de conferentie organiseerde, weet nog hoe ze, druk met kabels en iedereen die z’n eigen computer meenam, de zaal betrad en haast niet kon geloven wat ze zag. Link

Het virus trekt aan de noodrem

Al met al zijn ze toch altijd in de meerderheid geweest. Weliswaar niet groot van stuk en ook niet uiterst zichtbaar, maar ze hebben zo in de loop der jaren wel hun stempel gedrukt op de wereldgeschiedenis. In tegenstelling tot de mens, die zichzelf over het algemeen zeer serieus neemt en met das en chauffeur op weg gaat naar een zaal vol pluche om de ernst van de situatie te bespreken, hebben virussen onder elkaar minder woorden nodig. Dat hindert niet. Naar het Rotterdamse gezegde zijn woorden immers slechts de voorbode van wat er werkelijk toe doet: de daden.

En zo kan het gebeuren dat deze kleine groep partikels als collectief plots aan de noodrem weet te trekken om een probleem op te lossen dat ons schuifelend de nek om draait.

Met de ontwikkeling van onze hersenen lijken we problemen op te delen in vier kwadranten. In oplopende graad van moeilijkheid: problemen op de korte termijn die concreet zijn (een ondergelopen keuken, een gebroken been), problemen op de korte termijn die abstract zijn (extreem hoge bloeddruk of een burn-out), problemen op de lange termijn die concreet zijn (zwerfafval in het bos, ongeneeslijke kanker) en langetermijnproblemen die ook nog eens abstract zijn – roken of klimaatverandering -. Link

Scroll to Top